ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)

112

عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)

آن جمعيت انبوه را بر نمىتافت . نمازگزاران در روزهاى جمعه به سبب كثرت جمعيت در آن حجره‌ها هم به نماز مىايستادند . اين حجره‌ها در سمت شمال و شرق مسجد شريف نبوى بود . « 1 » 2 - شيوه‌هايى كه در توسعهء مسجد به كار رفت : 1 - عمر بن عبدالعزيز خانه‌هاى اطراف مسجد را خريد و با حجره‌هاى همسران پيامبر خدا صلى الله عليه و آله داخل در مسجد نمود . 2 - خراب كردن در ماه صفر سال 88 ه . / 707 م . آغاز شد . طبرى گويد : صالح بن كيسان براى نظارت در خراب كردن و ساختن تعيين شد . پرداخت مزدها هم به عهدهء او بود . خراب كردن به وسيلهء كارگران مدينهء منوره انجام پذيرفت و براى ساختن آن وليد كسانى را در ربيع الاول سال 88 ه . / فوريهء سال 707 م . به مدينه گسيل داشت . 3 - وليد به پادشاه روم نوشت و او را از قصد خود در توسعهء مسجد شريف خبر داد و از او خواست به كارگران و مال و مصالح بنا يارىاش دهد . قيصر صدهزار مثقال زر فرستاد و صد كارگر و چهل بار فسيفساء ( چيزى شبيه موزاييك امروزى كه از قطعات مرمر ساخته مىشد ) وليد همهء آن‌ها را نزد عمر ابن عبدالعزيز به مدينه فرستاد . « 2 » اين مرسوله ، هنگامى كه عمر بن عبدالعزيز از ويران كردن خانه‌ها فراغت يافته بود ، به مدينه رسيد . او به ساختن آغاز كرد و پىِ بنا را برسنگ نهاد . 4 - چون بنا به ديوار قبله رسيد ، عمر بن عبدالعزيز شيوخ مدينه را ؛ از

--> ( 1 ) - وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 517 ( 2 ) - طبرى ، تاريخ الأمم و الملوك ، ج 3 ، ص 677